อาการผิดปกติที่พบบ่อยในผู้ป่วยรับอาหารสายยางอาการผิดปกติที่พบบ่อยในผู้ป่วยที่ได้รับอาหารทางสายยางมักเกี่ยวข้องกับความไม่ทนต่ออาหาร (Intolerance) หรือปัญหาทางเทคนิคของสายยางค่ะ การสังเกตอาการเหล่านี้อย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญต่อความปลอดภัยของผู้ป่วย
นี่คืออาการผิดปกติที่พบบ่อยที่สุด โดยแบ่งตามกลุ่มอาการ:
⚠️ อาการผิดปกติที่พบบ่อยในผู้ป่วยรับอาหารทางสายยาง
1. ภาวะความไม่ทนทานต่ออาหาร (Gastrointestinal Intolerance)
อาการผิดปกติ สาเหตุหลักที่เกี่ยวข้อง แนวทางการจัดการเบื้องต้น
ท้องอืด/ท้องตึง ให้อาหารเร็วเกินไป, กระเพาะอาหารเคลื่อนไหวช้า, อากาศเข้าสาย ชะลออัตราการไหล, ตรวจสอบอาหารค้าง, ปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณายาช่วยย่อย
ท้องเสีย อาหารปนเปื้อน (ไม่สะอาด), ให้อาหารเร็วเกินไป, สูตรอาหารมีความเข้มข้นสูง, ผลข้างเคียงจากยา ลดอัตราการไหล, ตรวจสอบสุขอนามัยอาหาร, ให้สารน้ำชดเชย
ท้องผูก ได้รับน้ำไม่เพียงพอ, ใยอาหารไม่พอ, ขาดการเคลื่อนไหวร่างกาย เพิ่มการล้างสายด้วยน้ำสะอาด (Flushing), ปรึกษาแพทย์เรื่องการเพิ่มใยอาหารหรือยาระบาย
คลื่นไส้/อาเจียน อาหารค้างในกระเพาะมาก, ให้อาหารเร็วเกินไป, จัดท่าไม่ถูกต้อง (นอนราบ) หยุดให้อาหารทันที, จัดท่าศีรษะสูง 30–45 องศา
2. ปัญหาเกี่ยวกับสายยาง (Tube and Site Issues)
อาการผิดปกติ สาเหตุหลักที่เกี่ยวข้อง แนวทางการจัดการเบื้องต้น
สายยางอุดตัน การล้างสายไม่เพียงพอ, ยาที่บดไม่ละเอียด, การผสมยาเข้าด้วยกัน ห้ามดันลูกสูบ ลองล้างด้วยน้ำอุ่นเบา ๆ, ติดต่อพยาบาลเพื่อใช้น้ำยาช่วยสลาย
สายยางเลื่อนหลุด ถูกดึงโดยไม่ตั้งใจ, พลาสเตอร์หลุด, ไอหรือจามอย่างรุนแรง หยุดให้อาหารทันที ตรวจสอบรอยมาร์ค และแจ้งพยาบาล
ผิวหนังอักเสบรอบสาย (PEG) การทำความสะอาดไม่ดีพอ, ความชื้นสะสม, น้ำย่อยรั่วซึม ทำความสะอาดและซับผิวหนังให้แห้งสนิททุกวัน, ปรึกษาพยาบาลหากมีอาการแดง/บวม/มีหนอง
3. อาการที่ต้องระวังเป็นพิเศษ (Life-Threatening Risk)
อาการสำลัก (Aspiration): ไออย่างรุนแรง, หายใจมีเสียงดังครืดคราด, ตัวเขียว, มีไข้หลังให้อาหาร ต้องหยุดให้อาหารและแจ้งแพทย์ทันที
4. ภาวะทางระบบอื่น ๆ
ภาวะขาดน้ำ: ปากแห้ง, ปัสสาวะน้อย, ผิวหนังแห้ง มักเกิดจากการให้น้ำไม่เพียงพอ หรือท้องเสียรุนแรง
น้ำหนักตัวลดลง: แสดงว่าปริมาณอาหารที่ได้รับไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย ต้องปรึกษานักโภชนาการเพื่อปรับสูตรอาหาร
