ขั้นตอน การให้ อาหารสายยาง ทางจมูก !การให้อาหารทางสายยางทางจมูก (NG Tube Feeding) เป็นทักษะสำคัญที่ต้องทำด้วยความใจเย็นและสะอาดที่สุดครับ เพื่อป้องกันการสำลักและการติดเชื้อ
ขั้นตอนแบบ Step-by-Step ที่เข้าใจง่ายและปลอดภัยสำหรับนำไปปฏิบัติที่บ้านครับ
1. การเตรียมตัว (Preparation)
ทำความสะอาด: ล้างมือ 7 ขั้นตอนให้สะอาด และเช็ดอุปกรณ์ (ไซริงค์, แก้วน้ำ) ให้แห้ง
เตรียมอาหาร: นำอาหารปั่นออกจากตู้เย็น วางพักให้อุณหภูมิเท่าอุณหภูมิห้อง (ห้ามให้ขณะเย็นจัด)
จัดท่าผู้ป่วย (สำคัญมาก): ยกหัวเตียงสูง 30 - 45 องศา หรือใช้หมอนหนุนหลังให้ผู้ป่วยอยู่ในท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน
2. ตรวจสอบตำแหน่งสายและอาหารค้าง (Checking)
ก่อนเริ่มให้ทุกครั้ง ต้องมั่นใจว่าสายอยู่ที่เดิมและท้องไม่อืด:
ดูขีดเครื่องหมาย: เช็กว่าขีดที่สายยางตรงจมูกอยู่ที่ตำแหน่งเดิมหรือไม่ (ถ้าสายเลื่อนออกมามาก ห้ามให้อาหารเด็ดขาด)
ดูดเช็กอาหารค้าง (Residual): ใช้ไซริงค์ต่อเข้ากับสายยางแล้วค่อยๆ ดูดดูว่ามีอาหารมื้อเก่าค้างไหม
ถ้าน้อยกว่า 50 cc: ให้อาหารมื้อใหม่ได้เลย (เทอาหารค้างกลับคืนไป)
ถ้ามากกว่า 100 cc: ให้เลื่อนมื้ออาหารออกไป 1 ชั่วโมง แล้วค่อยมาเช็กใหม่ครับ
3. ขั้นตอนการให้อาหาร (Feeding)
ไล่ลม: ดูดอาหารใส่ไซริงค์ ไล่อากาศออกจนอาหารปริ่มปลายจุก
พับสายยาง: ใช้มือนิ้วชี้และนิ้วโป้งพับสายยางให้แน่นก่อนเปิดจุก เพื่อป้องกันลมเข้าท้อง
ต่อไซริงค์: เสียบไซริงค์เข้ากับสายยาง แล้วค่อยๆ ปล่อยสายที่พับออก
ให้ไหลตามแรงโน้มถ่วง: ยกไซริงค์สูงกว่าหน้าท้องประมาณ 30 - 45 ซม. ปล่อยให้อาหารไหลลงช้าๆ ห้ามใช้ลูกสูบดันแรงๆ
เคล็ดลับ: หากต้องเปลี่ยนไซริงค์อันถัดไป ต้องพับสายยางทุกครั้ง ก่อนถอดไซริงค์อันเก่าออก
4. การล้างสาย (Flushing)
เมื่ออาหารหมดมื้อ ให้ตามด้วย น้ำต้มสุก 30 - 50 cc (หรือตามแผนการรักษา) เพื่อล้างคราบอาหารในสายให้สะอาด ป้องกันสายบูดและสายตันครับ
5. การดูแลหลังให้อาหาร (Post-Feeding)
ปิดจุกสายยาง: ปิดให้สนิทเพื่อป้องกันลมเข้าและอาหารไหลย้อน
คงท่าเดิมไว้: ให้ผู้ป่วย นั่งหัวสูงต่ออย่างน้อย 1 ชั่วโมง เพื่อให้อาหารย่อยและป้องกันการสำลักครับ
📊 ตารางเช็ก: อาการผิดปกติที่ต้อง "หยุดให้" ทันที
อาการขณะให้อาหาร สิ่งที่ต้องทำ
ไอ สำลัก หน้าเขียว หยุดให้ทันที พลิกตะแคงหน้า และดูดเสมหะ (ถ้ามี)
อาเจียน หรือขย้อนอาหารออกมา หยุดให้ และรีบแจ้งพยาบาลหรือพาไปพบแพทย์
ท้องอืด ตึง แข็งมาก หยุดให้ และดูดลม/อาหารค้างออก
💡 เคล็ดลับ
หากคุณพบว่าอาหารไหลช้าเกินไป ลองใช้น้ำอุ่นเล็กน้อยล้างสายก่อนเริ่มมื้ออาหาร จะช่วยลดคราบไขมันที่เกาะอยู่ข้างในและทำให้อาหารไหลลื่นขึ้น
